Rozdział 11: 4-7

„Przez wiarę Abel złożył Bogu lepszą ofiarę niż Kain, przez nią otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy; Bóg bowiem składa świadectwo nad jego darami, i przez nią po śmierci jeszcze przemawia.  Przez wiarę został przeniesiony Henoch, by nie oglądał śmierci; i nie został znaleziony, dlatego że Bóg go przeniósł; a przed jego przeniesieniem otrzymał świadectwo, że bardzo podobał się Bogu.   A bez wiary nie można podobać się Bogu; ten bowiem, kto zbliża się do Boga, musi wierzyć, że On jest, i że wynagradza tych, którzy Go szukają.  Przez wiarę Noe został ostrzeżony przez Boga o tym, czego jeszcze nie widziano; przejęty czcią zbudował arkę dla ocalenia swojego domu, przez nią wydał wyrok na świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, która jest z wiary. ” TNP

”Dzięki wierze Abel złożył Bogu cenniejszą ofiarę niż Kain - [ofiarę], na podstawie której otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy, gdy Bóg uznał jego dary - i dzięki tej [wierze], choć umarł, wciąż przemawia.  Dzięki wierze został wzięty Henoch, tak że nie oglądał śmierci i nie znaleziono go, gdyż zabrał go Bóg. Przed zabraniem bowiem otrzymał świadectwo, że się podobał Bogu.   Bez wiary - przeciwnie - nie można podobać się [Bogu]; kto bowiem przychodzi do Boga, musi uwierzyć, że On istnieje i wynagradza tych, którzy Go poszukują.  Dzięki wierze Noe, ostrzeżony o tym, czego jeszcze nie widziano, przejęty [przestrogą] zbudował arkę dla ocalenia swego domu; przez nią wydał wyrok na świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, której miarą jest wiara. ” Przekład dosłowny

Bóg przyjął ofiarę Abla, a odrzucił Kaina, ponieważ Abel złożył dar z wiarą i sercem, wybierając to, co najlepsze (pierwociny), podczas gdy Kain przyniósł dar powierzchownie, z gniewnym sercem gotowym popełnić pierwsze morderstwo na ziemi..

Abel ofiarował najlepsze ze swojej trzody (pierworodne i tłuszcz),  okazując w ten sposób posłuszeństwo idei zadośćuczynienia krwią zwierząt, podczas gdy ofiara Kaina z owoców wydawała się być niechętnym lub niedbałym wysiłkiem, pustym rytuałem  Główne powody różnicy w przyjęciu to, że ​​„przez wiarę Abel złożył lepszą ofiarę”, podczas gdy ofiara Kaina nie wynikała z wiary. Bogu bardziej zależy na sercu i na postawie człowieka oddającego cześć Bogu niż tylko na samym darze. 

Na czym polegała wiara Abla? Dlaczego jego ofiara była lepsza?  Może dlatego, że dał Bogu w ofierze rzeczy dla człowieka najcenniejszej, jaką było samo życie, którego symbolem w przekonaniu Hebrajczyków była krew. Dobrze o tym wiemy, ponieważ z utratą krwi gaśnie również życie.
W oparciu o tę zasadę jedyną prawdziwą ofiarą składaną Bogu, "miła Mu woń" była ofiara
krwi.

Przy okazji możemy słów kilka powiedzieć o zawiści. Zawiść prowadzi do złości, złość prowadzi do nienawiści, a nienawiść – do morderstwa. Zawiść może zatruć całe życie i zabić wszelką dobroć. Po drugie, Kain odkrył nowy rodzaj grzechu - morderstwo - myśl o tym jest straszna i pełna grozy. 

Dalej autor Listu wspomina Henocha. "Henoch [syn Jareda] chodził z Bogiem, a potem już go nie było, bo Bóg go zabrał." Księga Rodzaju 5:24  Nie wiele wiemy o wierze Henocha. Najważniejszą informacją jest ta, ze chodził on z Bogiem. Podobnie jak wspomniany w dzisiejszym fragmencie Noe; " Noe był człowiekiem sprawiedliwym i doskonałym w swoich czasach. I Noe chodził z Bogiem." Księga Rodzaju 6:9

Człowiek wiary chodzi z Bogiem. Co to znaczy chodzić z Bogiem? Chodzenie z Bogiem oznacza kultywowanie intymnej, codziennej i świadomej więzi z Nim oraz dostosowywanie swojego życia do Jego woli. Jest to ciągły, praktyczny styl życia, oparty na posłuszeństwie, zaufaniu i oddaniu, a nie na zwykłej wierze intelektualnej, charakteryzujący się pragnieniem oddawania czci Bogu poprzez czyny.

Określenie 'Halakh' to podstawowy czasownik hebrajski oznaczający „chodzić”, „iść” lub „wyruszać”. Jest to rdzeń pierwotny, występujący ponad 1500 razy w Biblii hebrajskiej, który odnosi się zarówno do ruchu fizycznego, jak i do działań w sensie przenośnym, takich jak prowadzenie życia, zachowanie czy podążanie określoną ścieżką. Stanowi on rdzeń słowa Halacha (prawo żydowskie).

Chodzić z kimś to podróżować z kimś, dzielić z kimś swoje życie przemieszczać się z miejsca na miejsce,  aktywne współdziałanie. Być z kimś w jednym jarzmie.  Bóg zachęca ludzi aby szukali Jego dróg i chodzili nimi. "Teraz więc, Izraelu, czego żąda od ciebie PAN, twój Bóg? Tylko tego, abyś się bał PANA, swego Boga, abyś chodził wszystkimi jego drogami i abyś go miłował, i służył PANU, swemu Bogu, z całego swego serca i całą swoją duszą." Księga Powtórzonego Prawa 10:12

"Kto mądry, niech to zrozumie, kto rozumny, niech to pozna; gdyż drogi Pana są proste, sprawiedliwi nimi chodzą" Ozeasza 14:9

A bez wiary nie można podobać się Bogu; ten bowiem, kto zbliża się do Boga, musi wierzyć, że On jest, i że wynagradza tych, którzy Go szukają. 

Po tych słowach, jako przykład żywej wiary,  jest wymieniony Noe. O Noem możemy powiedzieć więcej. Noe był posłuszny Bogu. Wiara jest mocno powiązana z posłuszeństwem. Człowiek wiary reaguje na Boże ostrzeżenia, choć wydają się one "abstrakcyjne", takie "nie do wiary" Czytamy, że Noe przejęty czcią lub przestrogą zbudował arkę.

Noe jest przedstawiany jako najwyższy wzór wiary, posłuszeństwa i prawości w zepsutym świecie, często stawiany za wzór do naśladowania. Dzięki swojej wierze stał dziedzicem sprawiedliwości.

Rozdział 11:1-3 - Wiara jest pewnością

"Wiara więc jest istotą tego, w czym pokładamy nadzieję, przekonaniem o rzeczach, których nie widzimy; Przez nią przodkowie otrzymali chlubne świadectwo. Przez wiarę rozumiemy, że światy zostały utworzone słowem Boga, z tego, co niewidzialne stało się to, co widzialne." TNP

"Wiara natomiast jest podstawą spełnienia się tego wszystkiego, co jest treścią nadziei; przekonaniem o prawdziwości tego, co niewidzialne. Ze względu na taką [wiarę] starsi [ludu] otrzymali dobre świadectwo. Dzięki wierze pojmujemy, że wszystko, co istnieje w czasie i przestrzeni, zostało ukształtowane słowem Boga, tak że to, co widzimy, nie powstało z rzeczy widzialnych." Przekład dosłowny


"I uwierzył [Abraham] PANU, i poczytano mu to za sprawiedliwość."
Księga Rodzaju 15:6

Hebrajskie słowo 'aman' jest czasownikiem, którego podstawowe znaczenie to potwierdzać, wspierać, być wiernym lub być godnym zaufania. Oznacza bycie stałym, niezawodnym i solidnym, tak jak fundament, na którym można się oprzeć. Bliskie słowu 'aman' jest słowo 'omen' lub 'omenet', co oznacza opiekuna, mamkę lub wychowawcę, osobę, która "podtrzymuje" dziecko. "Aman" odnosi się do czegoś, co jest potwierdzone, stabilne i prawdziwe. Co ważne z hebrajskim słowem wierzyć, ufać powiązane jest słowo 'amen' co oznacza - za prawdę, niech tak się stanie. Nasze amen potwierdza naszą wiarę, i zaufanie w to co jest prawdziwe i pewne.

Πίστις (pistis) to z kolei grecki rzeczownik oznaczający przede wszystkim wiarę, przekonanie, zaufanie, pewność lub wierność. Wywodzący się z czasownika peithō („przekonywać”), oznacza silne przekonanie, niezawodność lub poleganie na kimś lub czymś. W mitologii greckiej Pistis Πίστις była uosobieniem dobrej wiary, zaufania i rzetelności. Jako bóstwo drugorzędne symbolizowało niezawodność; często uważa się ją za dobrego ducha, który powrócił do nieba po otwarciu puszki Pandory.

Rozdział jedenasty to seria pięknych przykładów ludzi wiary ze Starego Testamentu, osób, które pozostały wierne Bogu w trudnych sytuacjach. Wiara w tym rozdziale nie jest pojęciem teologicznym czy filozoficznym. Ta definicja wiary ma wymiar praktyczny. Rozdział ma na celu zachęcenie ówczesnych czytelników, a następnie wierzących z wszystkich epok do pozostania wiernymi bez względu na okoliczności z jakimi mogą się zmierzyć. Rozdział jedenasty stanowi listę przykładów tych, którzy nie „cofnęli się”.

Wierne zakończenie jest dowodem prawdziwego początku. Wierzący zaczynają w wierze, trwają w wierze i umierają w wierze.

A ich wiara jest pewnością. Wiara to nie jest pojęcie abstrakcyjne. Pewność to konkret, a wiara tutaj jest powiązana z pewnością, z substancją która jest namacalna.

Użyte w tej definicji greckie słowo 'ὑπόστασις', 'hypostasis' znaczy pewność, ufność, substancję. To także termin prawniczy; wyrażenie 'hypóstasis' powstało od słów 'hypo', „pod” i hístemi, „stać” – i oznacza posiadanie, na mocy gwarantowanej umowy („aktu własności”); tytuł obietnicy własności. Dosłownie, ze coś posiadamy „na mocy prawnego statusu uprawniającego nas do tego, co jest zagwarantowane na mocy konkretnej umowy. Dla wierzącego wiara jest tytułem własności, jest gwarancją posiadania rzeczy których się spodziewamy. "Wiara w rzeczy, co do których mamy nadzieję, pewność rzeczy, których nie widać ”.

W Hebrajczyków 1:3 - "On, będąc blaskiem chwały i wyrażeniem Jego istoty [natury, substancji], 3:14 - "Staliśmy się uczestnikami Chrystusa, jeśli do końca zachowaliśmy pewność, którą mieliśmy na początku." lub "Staliśmy się bowiem współuczestnikami Chrystusa, jeśli tylko do końca zachowamy silną ufność, jaką mieliśmy na początku,"

List do Hebrajczyków 11:1 definiuje wiarę jako „substancję” lub "tytuł własności" rzeczy, co do których mamy nadzieję, pewność, że zostaną urzeczywistnione oraz jako „przekonanie” lub „dowód” rzeczy niewidzialnych. Oznacza to zaufanie do obietnic Bożych jako rzeczywistości, nawet gdy nie są one jeszcze widoczne lub spełnione, działając jako niezachwiana ufność w przyszłe duchowe rzeczywistości. W tym kontekście wiara jest pozbawiona cienia wątpliwości.

Wiara sprawia, że ​​przyszłe obietnice stają się namacalne już dziś. Nie jest to jedynie pobożne życzenie, ale „tytuł własności” tego, co Bóg obiecał, dający poczucie własności i pewności już teraz.Tak jest w przypadku, gdy idziemy do sklepu meblowego i kupujemy meble. Dostajemy fakturę i obietnice przywozu mebli za trzy dni. Nie mamy żadnych wątpliwości, szykujemy narzędzia i stosowne miejsce na ustawienie mebli. O takim aspekcie wiary mówi nam dzisiejszy fragment.

Werset ten, umieszczony po ostrzeżeniach przed wycofywaniem się definiuje wiarę jako trwałe, niezachwiane zaufanie do charakteru Boga w obliczu cierpienia i niepewności. Prawdziwa wiara to branie od Boga "faktury" z listą obietnic i całkowite zaufanie Mu w kwestii niewidzialnej przyszłości.

"A Tym, który nas utwierdza razem z wami w Chrystusie i który nas namaścił, jest Bóg; Który też położył na nas pieczęć i dał zadatek Ducha w nasze serca." 2 Koryntian 1:21,22

Kolejnym greckim słowem, które występuje w wierszu pierwszym jest 'ἔλελχος elenchos' czyli przekonanie, dowód w sprawie, ujawniający prawdę.

Dowód w sprawie który ujawnia prawdę. W Liście do Hebrajczyków 11:1, „ἔλεχός πραγματών”, odnosi się do wiary/dowodu stwierdzającego autentyczność rzeczy niewidzialnych. W języku nowogreckim słowo to ma znaczenie bardziej praktyczne i administracyjne, oznacza kontrolę, sprawdzenie np. biletów, Audyt. Formalne badanie dokumentacji księgowej lub procedur. Walidacja, Potwierdzenie poprawności. Wiara jest pewnością opartą nie na poszlakach,a na twardych dowodach.

Tymi dowodami są; zadatek ducha, świadectwa przodków, zarówno tych o których czytamy w Biblii, a także tych współczesnych. Dowodem w sprawie są nasze również nasze osobiste świadectwa Bożego działania którego doświadczamy w naszym życiu.

"Mając więc, bracia, ufną odwagę, aby przez krew Jezusa wejść do świętego świętych, Drogą nową i żywą, którą nam poświęcił przez zasłonę, to jest przez Jego ciało, I wielkiego kapłana nad domem Boga, Zbliżmy się ze szczerym sercem, w pełni wiary, mając serca oczyszczone od złego sumienia i ciało obmyte wodą czystą. Zachowujmy wyznanie niewzruszonej nadziei, bo godny zaufania jest Ten, który obiecał." Hebrajczyków 10:19-23

„Mając więc, bracia, pewność 'παρρησίαν (parrēsian)', że przez krew Jezusa wejdziemy do Miejsca Najświętszego” W tym wersecie użyte greckie słowo znaczy; pewność siebie, coś co wyraźnie widzimy, śmiałość.

Zwrot „ufność, by wejść” jest mocnym przekazem. W języku greckim oznacza wolność, śmiałość i pewność. „Miejsce Najświętsze” jest bogate w znaczenie starotestamentowe. Nie chodzi tu tylko o lokalizację – symbolizuje bliskość Boga.

Rozdział jedenasty jest spięty klamrą. Otwiera ją rozdział dziesiąty, a pięknie domyka rozdział dwunasty.

"Ale wy przystąpiliście do góry Syjon i do miasta Boga żywego, do niebiańskiego Jeruzalem i do dziesiątek tysięcy aniołów, Do uroczystego zgromadzenia i do wywołanych pierworodnych, którzy są zapisani w niebiosach, i do Boga, sędziego wszystkich, i do duchów sprawiedliwych, uczynionych doskonałymi, I do pośrednika nowego przymierza, Jezusa, i do krwi pokropienia, która przemawia potężniej od krwi Abla." List do Hebrajczyków 12:22-24

Wiara nie jest płonną nadzieją, która patrzy w przyszłość z tęsknym oczekiwaniem, podszyta niepewnością; raczej jest to nadzieja patrząca w przyszłość z absolutną pewnością.

Dalej czytamy, że "Przez wiarę rozumiemy, że światy zostały utworzone słowem Boga, z tego, co niewidzialne stało się to, co widzialne." List do Hebrajczyków 11:3

Nasza wiara to nie tylko kwestia teraźniejszości i przyszłości, ale także przeszłości.

W wierszu 11:3 mamy pokazany praktyczny wymiar wiary. Przez tę wiarę rozumiemy, że światy [wszechświat], wieki, eony [rzeczy bez końca] zostały ukształtowane wypowiedzianym słowem, [rhema] Boga, tak że to, co widzimy, nie powstało z tego, co widzialne. Takim ‘αἰῶνας’ jest wszechświat który jest nieskończony.

To jest o tyle dzisiaj istotne, gdy tak zwana wyższa krytyka tekstu Pisma Świętego podważa przekaz Księgi Rodzaju, a bibliści coraz częściej wysuwają tezę, że jest ona zbiorem hebrajskich legend, których nie można brać dosłownie. To wprowadza zamieszanie i… wlewa wiele wątpliwości w nasze serca, czyniąc naszą wiarę chwiejną i niestabilną.

Słowo ‘αἰῶνας aiónas’ wywodzi się ze starożytnej greki (od αἰών - aión) i w języku nowogreckim oraz biblijnym (Koine) oznacza przede wszystkim coś co ciągle trwa. Oznacza epokę, erę, eon, wieczność. Często występuje w wyrażeniach typu "na wieki" (εἰς τόν αἰῶνα) lub "na wieki wieków" (εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων), odnosząc się do wieczności lub odległych epok. Pierwotnie słowo to odnosiło się do "siły witalnej" lub "całego życia"

Drugim ciekawym słowem użytym w tym wersecie jest ‘ῥῆμα rhema’. To greckie słowo oznacza, że coś, co zostało wypowiedziane”. Odnosi się ono konkretnie do wypowiedzianego słowa lub konkretnego stwierdzenia, często używanego do opisania aktualnego, osobistego przesłania lub ożywionego, aktywnego i sprawczego słowa Bożego, odróżniając je od logos, który ogólnie odnosi się do całościowego, spisanego Słowa Bożego. W Nowym Testamencie rhema często oznacza konkretną wiadomość od Boga, która odnosi się bezpośrednio do aktualnej sytuacji, działając jako „żywe i aktywne” słowo. Często używane jest do opisania tego, co zostało wypowiedziane lub nakazane (np. Piotr przypominający sobie 'rhema 'Jezusa w Łukasza 1:72).

„Słowem PANA zostały uczynione niebiosa
i tchnieniem jego ust wszystkie ich zastępy.”
Psalm 33:6

Bóg stworzył wszechświat – wszystko, co widzialne – z niczego za pomocą wypowiedzianego słowa. Podkreśla, że ​​świat materialny nie powstał z istniejącej wcześniej materii, lecz z niewidzialnego, wszechmocnego Rhema Stwórcy. To umacnia naszą wiarę w stwórczą moc Boga i potężną moc sprawczą Jego Słowa, zarówno jako ‘logos’ jak i ‘rhema’

Zatem wiara nie jest abstrakcyjnym terminem teologiczno – filozoficznym, ale rzeczywistością opartą na dowodach. Takim dowodem jest świadectwo ludzi którzy chodzili i chodzą z Bogiem, takim dowodem jest wszechświat.


"Ale Jezus odwrócił się, ujrzał ją i powiedział: Ufaj, córko! Twoja wiara cię uzdrowiła; i kobieta została uzdrowiona w tej godzinie" Mat 6:22

"A Jezus w odpowiedzi, rzekł im: Miejcie wiarę w Boga." 
Marek 11:22

Niebezpieczeństwo płynięcia z prądem

Były czasy, gdy ludzie, do których List ten został skierowany, byli prześladowani. Gdy tylko stali się chrześcijanami, doznali prześladowania i grabieży swego majątku; przekonali się, czym jest solidaryzowanie się z ludźmi podejrzanymi i niepopularnymi. Jednak wszystko to znieśli z dostojeństwem i godnością, a teraz, gdy zaczęło zagrażać im popłynięcie z prądem popularnych przekonań, autor Listu przypomina o dawnych czasach ich bohaterstwa.

To prawda, pod wieloma względami łatwiej jest oprzeć się przeciwnościom aniżeli powodzeniu i dostatkowi. Łatwizna doprowadziła więcej ludzi do ruiny, aniżeli trudności i kłopoty. Klasycznym tego przykładem jest armia Hannibala.

Hannibal z Kartaginy był tym, który zdołał pokonać rzymskie legiony. Pewnego razu, ze względu na zimę, jego wojska zatrzymały się w bogatym mieście Kapua. Jedna zima w Kapui dokonała tego, czego nie były w stanie dokonać rzymskie legiony. Dostatek tak nadwerężył morale kartagińskich wojsk, że z nastaniem wiosny nie były one w stanie oprzeć się Rzymianom. Łatwizna doprowadziła je do osłabienia, podczas gdy walka jedynie wzmagała wytrzymałość tych wojsk. To samo często odnosi się i do chrześcijańskiego życia. Często człowiek z godnością i samozaparciem przechodzi przez wielkie próby i doświadczenia, podczas gdy wygody życia i dostatek wysysają jego siły i osłabiają wiarę.

Apel autora Listu do Hebrajczyków może być skierowany do każdego człowieka. Właściwie powiada on: „Bądźcie takimi, jakimi byliście w czasie próby”. Gdybyśmy zawsze byli tacy jak na początku swego życia chrześcijańskiego, życie byłoby zupełnie inne. Chrześcijaństwo nie wymaga czegoś niemożliwego, ale gdybyśmy zawsze byli tacy uczciwi, tacy uprzejmi, tacy odważni i tacy wielkoduszni, jakimi moglibyśmy być, życie uległoby radykalnej zmianie.

Aby takimi być, powinniśmy pamiętać o pewnych sprawach.

1. Powinniśmy trzymać się naszej nadziei. Możliwość zdobycia złotego medalu zmusza sportowca do ciężkiego treningu. Mając na uwadze ten cel chętnie poddaje się on rygorom dyscypliny. Jeżeli nasze życie polega jedynie na bezcelowym przeżywaniu każdego dnia, to nam również będzie zagrażało popłynięcie z prądem, jeżeli jednak zmierzamy ku niebiańskiej koronie, każdy wysiłek będzie czymś koniecznym i radosnym.

2. Potrzebujemy hartu ducha. Wytrwałość jest jedną z wielkich, pozbawionych romantyzmu zalet. Większość ludzi zaczyna dobrze, a prawie każdy może dobrze pracować od czasu do czasu. Każdy czasem może wznieść się na skrzydłach jak orzeł, w chwilach podniecenia każdy może biec nie czując zmęczenia, ale największym ze wszystkich darów jest możliwość stałego poruszania się bez zmęczenia.

3. Musimy pamiętać o celu. Autor Listu do Hebrajczyków cytuje słowa z Habakuka 2,3. Prorok powiada swemu ludowi, że jeżeli pozostanie wierny Bogu, to przeżyje obecną sytuację. Zwycięstwo jest udziałem tylko tego, kto zmierza do celu.

W przekonaniu autora Listu życie jest drogą prowadzącą ku Chrystusowi. Dlatego nie można sobie pozwolić na bezcelowe dryfowanie; koniec życia nadaje mu wartości i dlatego tylko człowiek wytrwały może być zbawiony.

Jesteśmy napominani do powrotu ku swoim najlepszym czasom, zawsze powinniśmy pamiętać o celu, do którego zmierzamy. Jeżeli życie jest drogą prowadzącą do Chrystusa, to nikt nie powinien z niej zejść czy
zatrzymać się na niej w połowie.

Fragment z "Komentarza do Listu do Hebrajczyków " Williama Barclay 
Komentarz do Hebrajczyków (10,32-39)